نموده بسيار در ولايت ايشان خرابى كردند و بسيار از قصبات ايشان را سوختند . و چون فرنگان بر اين حال اطّلاع يافتند ، طايفه‌اى از شجعان آن طايفه استعداد نموده بر سر راه سپاه امير اتابك آمده منتظر مراجعت ايشان مىبودند . و چون در وقت مراجعت سپاه اسلام به آن كمين‌گاه كه فرنگان در آنجا انتظار مىكشيدند رسيدند ، نايرهء جدال و قتال اشتعال گرفت . آخر الأمر نسيم نصرت و ظفر بر پرچم علم سپاه اسلام وزيد و هفت‌صد فرنگى در آن معركه به قتل رسيد . و هم در اين سال رجار فرنگى صاحب صقليه « 1 » چند كشتى پر از مردان جنگى كرده به حدود افريقيه فرستاد . اتّفاقا چون به نواحى افريقيه رسيدند كشتى [ اى ] چند كه خليفهء مصر به واسطهء آنكه در افريقيه قحط شده بود پر از غلّه كرده جهت والى افريقيه ، حسن بن على ، فرستاد دچار فرنگان رجار شد . و بعد از جنگ و جدال بسيار فرنگان غالب آمدند و آن كشتىها را گرفته به جانب صقليه مراجعت كردند . و هم در اين سال از اكابر ضياء الدّين ابو سعيد [ بن ] كفرتوثى « 2 » ، وزير اتابك زنگى ، كه در حسن سيرت و نيكويى با خلايق از ساير وزرا امتياز تمام داشت و در كرم و سخاوت بىنظير بود ، وفات نمود . و در اين سال ابراهيم سهاوى « 3 » كه پيشواى طايفهء اسماعيليه بود وفات يافت و پسر عباس ، والى رى ، او را با تابوتش بسوخت . و در اين سال كمال الدّين [ بن ] طلحه ، صاحب مخزن « 4 » ، به امارات حج مقرّر شد . و وى بعد از مراجعت از بيت اللّه الحرام ترك مهمات دنيا نموده به لباس صوفيه درآمده كنجى براى عبادت اختيار نمود . و از مشاهير علماى زمان ابو القاسم محمود بن عمر بن محمّد زمخشرى صاحب تفسير كشّاف نيز در اين سال فوت شد . و وى را مصنّفات مفيده بسيار است . و از تاريخ ابن اثير جزرى چنين ظاهر مىشود كه فوت زمخشرى از جمله وقايع سال ثمان و ثلثين و خمسمائه [ - 538 ] است . امّا ابن كثير شامى فوت او را از جمله وقايع اين سال آورده است ، و اللّه اعلم . « 5 »

--> ( 1 ) . در متن : افريقيه آمده است . رجوع شود به پاورقى 2 ، ص 2822 كتاب . ( 2 ) . منسوب به قريه‌اى در شمال شام . سمعانى احتمال مىدهد كه يكى از قراى فلسطين باشد . - الانساب ، ج 4 ، ص 158 . ( 3 ) . ق ، ش : مهازلى . ( 4 ) . خزانه‌دار . ( 5 ) . جار اللّه زمخشرى در 467 ه . ق متولد و در 538 ه . ق وفات يافت .